Γιατί τα βιολογικά μοντέλα αλλάζουν τον τρόπο που κατανοούμε την ανάπτυξη
Για μεγάλο μέρος της ιστορίας της, η οικονομική επιστήμη επιδίωξε να εξηγήσει τον κόσμο μέσα από μηχανικά πρότυπα.
Ισορροπίες, γραμμικές σχέσεις, προβλέψιμες τροχιές. Ένα σύστημα που λειτουργεί προβλέψιμα σαν καλοκουρδισμένο ρολόι με γρανάζια κι εξαρτήματα.
Όμως η πραγματικότητα σπάνια επιβεβαιώνει αυτή την εικόνα.
Οι οικονομίες μεταβάλλονται, προσαρμόζονται, αντιδρούν σε εξωτερικούς κλονισμούς και εσωτερικές πιέσεις.
Συμπεριφέρονται λιγότερο σαν μηχανές και περισσότερο σαν ζωντανοί οργανισμοί.
Ήδη από το 1890, ο Alfred Marshall είχε επισημάνει ότι, όσο η οικονομική ανάλυση πλησιάζει τις «συνθήκες της ζωής», τόσο οι βιολογικές αναλογίες γίνονται πιο χρήσιμες από τις μηχανικές.
Η σκέψη αυτή παραμένει εξαιρετικά επίκαιρη.
Από την Μηχανική στην Εξέλιξη
Σε αντίθεση με τα μηχανικά συστήματα, τα ζωντανά συστήματα χαρακτηρίζονται από:
- Δυναμική / μεταβαλλόμενη αλληλεξάρτηση κι αλληλεπίδραση των μερών
- Μη γραμμική συμπεριφορά
- Όρια ανθεκτικότητας
- Προσαρμογή στο περιβάλλον τους
Οι εξελιγμένες οικονομίες λειτουργούν με παρόμοιο τρόπο.
Οι εξελιγμένες οικονομίες επιδιώκουν την μεγέθυνσή τους, αλλά λαμβάνοντας υπόψιν τα οικολογικά όρια, προσαρμόζοντας την εσωτερική δομή τους σε αυτά.
Η βιοοικονομική προσέγγιση δεν αντιμετωπίζει την ανάπτυξη ως αφηρημένο στόχο, αλλά ως διαδικασία ενσωματωμένη σε πραγματικά οικολογικά και κοινωνικά όρια.
Οικοσυστήματα και οικονομίες: κοινή λογική δομή
Η «Οικονομία» ορίζεται ως «η νομή / το μοίρασμα του Οίκου». Ο κοινός μας Οίκος είναι ο πλανήτης με τα φυσικά του οικοσυστήματα. Και το μοίρασμά του το ορίζουν οι φυσικοί νόμοι του.
Η Ενέργεια είναι το νόμισμα των φυσικών οικοσυστημάτων. Οι φυσικοί νόμοι του πλανήτη καθορίζουν πως η ενέργεια ρέει σε αυτά.
Έτσι η ανθρώπινη οικονομία είναι απλά ένα μικρό δωμάτιο του κοινού μας «Οίκου» μας.
Τα φυσικά οικοσυστήματα μετά από δισεκατομμύρια χρόνια εξελίχθηκαν να ανταλλάσσουν ενέργεια μέσα σε συγκεκριμένα όρια.
Κάθε ροή ενέργειας που διαταράσσει αυτά τα όρια έχει κόστος και συνέπειες.
Το ίδιο ισχύει και για τα οικονομικά συστήματα.
Όταν αγνοούνται ή παραβλέπονται τα φυσικά όρια, η οικονομική δραστηριότητα συσσωρεύει κινδύνους αντί για αξία.
Αντίθετα, όταν η ανθρώπινη οικονομία αντιμετωπίζεται ως διαμέρισμα του πλανητικού οικοσυστήματος, η μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα γίνεται μετρήσιμο μέγεθος.
Γιατί αυτή η προσέγγιση έχει σημασία σήμερα
Σε έναν κόσμο αυξανόμενης πολυπλοκότητας των αλληλεπιδράσεων των συστημάτων τα απλοϊκά μοντέλα είναι ανεπαρκή.
Η κατανόηση της οικονομίας ως ζωντανού συστήματος:
- Δημιουργεί γέφυρες μεταξύ οικολογίας και οικονομίας
- Επιτρέπει την καλύτερη ανάλυση και διαχείριση των κινδύνων
- Ενισχύει τον σχεδιασμό βιώσιμων πολιτικών
Είναι αναγκαιότητα κατανόησης της βιοικονομικής πραγματικότητας πέρα από ιδεολογικές επιλογές.
Η οπτική της EVOTROPIA
Στην EVOTROPIA, η βιοοικονομική σκέψη αποτελεί θεμέλιο της κάθε εργασίας μας.
Βλέπουμε την οικονομία ως αυτό που είναι.
Ένα σύστημα που εξελίσσεται στον χρόνο, σε συνεχή αλληλεπίδραση με τα φυσικά οικοσυστήματα που συντηρούν τα θεμέλιά της.
Η μετάβαση από τα μηχανικά στα βιολογικά μοντέλα δεν είναι απλώς θεωρητική.
Είναι το πρώτο βήμα για μια οικονομία που κατανοεί τον εαυτό της, τα όριά της και επενδύει στην διάρκεια.